Richard Thomsons curieuze collectie gestoorde misdadigers

Op 16 oktober verschijnt Richard Thompson’s twintigste album Hippies, Thugs And Heroes. Het is een crimineel rariteitenkabinet. Een uit een duister onderbewustzijn ontsnapt gezelschap van dieven, brandstichters, moordenaars en andere psychisch gestoorde misdadigers. Waar haalt hij ze vandaan?

Tekst Johan Doove

“Het was niet mijn bedoeling alleen over criminelen te schrijven, maar dat was wel wat er uitkwam”, vertelt Richard Thompson over de telefoon. Het had wat voeten in aarde voordat de afspraak rondkwam, maar de sympathieke Brit is uiterst vriendelijk. “Dit album is een project waarin ik min of meer verwante songs samen heb gebracht.
Door de coronacrisis kon ik meer dan twee jaar niet rondreizen en optreden, dus had ik alle tijd om nieuwe songs te schrijven. Veel songs beginnen met een persoonlijke herinnering en gaan daarna hun eigen weg. Het is ook voor mij een verrassing waar ze dan eindigen. In dit geval kenden veel liedjes een gewelddadige hoofdpersoon. Dat vormde de basis van dit album. Het was geen bewuste keus vooraf, maar de onverwachte uitkomst van een zoektocht naar verwantschap.”
 
De plaat begint met Sorcerer’s Apprentice, waarin een tovenaarsleerling toekijkt hoe zijn leermeester sectie pleegt op een lijk. Hij denkt ‘Die is geschift’, en wil niets liever dan aan deze geesteszieke gek ontsnappen.
 
It dawns on me that you’re not quite well
You’re not quite compos mentis
I don’t want this job no more
The Sorcerer’s Apprentice
 
I’ll walk on hot coals any old day
Drill me deep at the dentist
Torture me, but I just can’t be
The Sorcerer’s Apprentice
 
Dan is er de verwoestende invloed van drank en drugs, zoals bij de ‘carousel koningin’ in Cocaine Walking, Booze Talking:
 
She was that one in a million
She was the carousel queen
With each revolution
She forgot where she’d been
And she must have been dizzy
Spinning out of her head
Mistook you for Prince Charming
She even took you to bed
 
“Mijn songs zijn allemaal broers en zusters. Ze zijn verwant. Ze hebben hun afkomst gemeen, maar ze zijn ook allemaal anders en kiezen hun eigen weg. ‘Songs are my children’ is een uitspraak van Joni Mitchell, die erg persoonlijke liedjes schreef. Dat doe ik niet. In mijn songs figureren verzonnen karakters. Die volgen het pad van de fictie, waarbij ook ik vaak niet weet waar dat op uit zal lopen”.
“Soms begrijp ik zelf het eindresultaat niet en dat vind ik goed. Zo vertelde iemand me dat hij Meet On The Ledge op zijn begrafenis wilde horen. Dat had ik nooit verwacht toen ik het in 1968 schreef. Het is net als met poëzie, waarbij je een gedicht ook niet helemaal hoeft te snappen of uit moet kunnen leggen. Het mooie is dat iedereen er zijn eigen invulling aan kan geven – al is dat vaak iets heel anders dan de auteur had voorzien. Op dit album heb ik vooral verwante karakters samengebracht.”
 
In Pauper’s Grave wordt een zwerver dood aangetroffen onder een laag sneeuw langs de kant van de weg. Hij krijgt een goedkoop pak, een kam door zijn haar, een beetje rouge op zijn wang en een laatste scheerbeurt, en verdwijnt dan voorgoed in zijn eenzame graf.
 
Hope was the name of the last town
He just passed through
If you’re not done with life
One day life’s done with you
 
Veel op deze plaat is door Thompson en zijn band live ingespeeld in de studio. Die band bestaat uit vaste krachten Michael Jerome op drums, Taras Prodaniuk op bas, David Mansfield op gitaar en viool, en Richard’s vrouw Zara Phillips als achtergrondzangeres. De plaat bevat nauwelijks overdubs. Ook Thompsons venijnige gitaarsolo’s, komen spontaan in de studio tot stand. De vonken vliegen er regelmatig vanaf.
“Deze plaat is muzikaal meer mijn project dan dat van de band”, verklapt hij. “Dat komt doordat ik thuis tot in details uitgewerkte demo’s had gemaakt, die klonken zoals ik het wilde. Met maar twee tot vier opnamen waren de songs in de studio al klaar. Ik schreef zelfs het blazersarrangement aan het eind van Everybody’s Stealin’, waarbij je je op het straatcarnaval in New Orleans kunt wanen.”
 
Is er dan geen sprankje hoop? Kan liefde de wereld redden? Niet bij Richard Thompson. In She Burns It All laat hij een vrouw alle goede dingen van deze wereld in brand steken.
 
Safe inside that world
You hold so dear
Culture, honour, upright standing
Righteous and sincere
When Love Comes to Call
She burns it all
 
Everbody’s Stealing verhaalt van een inbraak en het gebrek aan daadkracht bij de politie.
 
They broke in my house without a sound
Took whatever wasn’t nailed down
Police said, what you need is a few more locks
It’s just a joke, a game they play
Wait a month till the insurance pays
Then steal the next TV fresh out of the box
 
Maar het allerlelijkste karakter in deze kwaadaardige verzameling is toch Stringer, die moordt voor zijn plezier. Hij steelt, liegt, bedriegt en doodt, en als echte narcist draait alles om hem.
 
Stringer is a scoundrel, a taker, a user
He cares about Stringer and Stringer alone
 
Stringer he’s a bad man, he murders for pleasure
Stringer he’s a bad man, a con man, a thief
 
“Stringer is gebaseerd op gangsters die na WO-2 de Zuid-Engelse stad Brighton onveilig maakten. Graham Greene heeft ze beschreven in zijn (ook verfilmde) roman Brighton Rock. Mijn oom Frank, die daar woonde en bij de spoorwegen werkte, vertelde er spannende verhalen over waar ik als kind geboeid naar luisterde.”
 
Gloort er dan geen enkel lichtpuntje aan het eind van deze donkere tunnel? Jawel, in het afsluitende Siren biedt Thompson toch een uitweg. In zijn eigen woorden: “Het is altijd goed te eindigen met een positieve noot!”
 
It’s only love that keeps me here
And love’s the only thing that matters
 
 
Richard Thompson - Hippies, Thugs And Heroes verschijnt via New West Records
Richard Thompson live: 20 april 2027 in Het Depot, Leuven; 21 april in Cactus Club, Brugge; 23 april in Metropool, Hengelo; 24 april in Melkweg, Amsterdam.