Storm: een bijzondere samenwerking

Donderdag 7 mei vindt in het Haagse Amare de wereldpremière plaats van Storm, een stuk waarin hedendaagse dans en jazz samengaan. Een uniek samenwerkingsproject van het dansgezelschap OFFprojects, het Jazz Orchestra of the Concertgebouw en de Britse multi-instrumentalist/componist Shabaka Hutchings, inmiddels zo bekend in moderne jazzkringen dat zijn voornaam volstaat. Heaven volgde de ontstaansgeschiedenis vanaf scratch.

Tekst Louis Nouws Foto Rogier Boogaard

Woensdag 5 november 2025. Ik zit als een fly on the wall in een repetitieruimte van Amare in Den Haag. Op uitnodiging van Amos Ben-Tal, choreograaf van het Haagse dansgezelschap OFFprojects. In een mail vooraf heeft hij mijn verwachtingen getemperd. Het is de allereerste keer dat zijn dansers, muzikanten van het Jazz Orchestra en componist Shabaka elkaar ontmoeten. Het is bedoeld om aan elkaar te wennen, schrijft hij. ‘At this point in a process things are rough and sometimes awkward.’ Ben-Tal, die ronddrentelt in een verwassen T-shirt en trainingsbroek, heeft een aantal, wat hij noemt frames gemaakt, danspatronen waarmee de drie aanwezige dansers op de muziek improviseren.

Het Jazz Orchestra is met zes muzikanten aanwezig en een arrangeur. De bezetting is drums, bas, trombone, trompet, altsax en gitaar. Arrangeur Rob Horsting zit achter zijn laptop, net als componist Shabaka Hutchings. Er is bladmuziek, maar veel is het nog niet.

Artistiek leider van het orkest Juan Martinez, medevlieg op de muur, vertelt me waar de uitdaging voor het orkest ligt. Doorgaans spelen ze kant en klare composities die na een paar repetities klaar zijn om op het podium te worden gebracht. Nu zijn ze als sextet onderdeel van het maakproces. Nieuwe wegen dus voor het in bigbandjazz gespecialiseerde musici. Maar jazz is van oorsprong dansmuziek, verklaart Juan. Hij is benieuwd hoe ze elkaar over en weer kunnen inspireren.In mijn notitieboekje staat: ‘Ik luister en kijk, maar heb het idee dat ik iets anders (en veel minder) zie en hoor dan de choreograaf, de dansers, de musici en Shabaka.’

Er worden filmpjes opgenomen die later online zullen verschijnen. Ik hoor Ben-Tal, Martinez en Hutchings dingen zeggen als: ‘omarm het onverwachte’, structuur maken uit chaos’ en ‘op elkaar vertrouwen.’
 
Vrijdag 6 februari 2026. Weer ben ik een stille toeschouwer bij de voorbereidingen van Storm. Dit keer in de oefenruimte van het Jazz Orchestra in De Landing in Amstelveen. De dansers zijn er niet bij en de samenstelling van de muzikanten is wat anders. Een paar andere gezichten en de gitarist is vervangen door een tenorsaxofonist. Andere gezichten blijkt logisch, want ze willen iedere positie dubbel bezet hebben. Arrangeur Rob Horsting heeft een prominentere rol en ook dat is logisch, want er liggen partituren. Shabaka Hutchings heeft sinds de eerste sessies in Den Haag stevig doorgecomponeerd. Het gaat er nu om de juiste toon en ritmes te vinden en soms ook nog te sleutelen aan de structuur, de volgorde van de muzikale onderdelen, gemarkeerd door repetitieletters en maatsoorten als S, maat 303, T, Q, R en U. Hutchings staat open voor suggesties. Zo blijken de wangen van trompettist Suzan Veneman te verkrampen bij de vele lang aangehouden noten. Horsting stelt voor dat ze af en toe een deel overslaat. Aanpassen en opnieuw spelen. De arrangeur probeert alles bij te houden en vast te leggen en pakt steeds meer de rol van dirigent door overgangen met handgebaren aan te geven. Hutchings licht toe en knikt en speelt af en toe mee op zijn dwarsfluit. Misschien krijgen sommige passages wat meer lichtheid door fluit in plaats van sax, oppert hij. Na anderhalf uur is het tijd voor een volledige doorloop van dit deel van de compositie en wordt er een opname gemaakt. Het levert op de klok af tien minuten muziek op.
 
Lunchtijd. Bassist Frans van Geest, een van de oprichters van het Jazz Orchestra, is enthousiast over de muziek. Doordat er geen akkoordeninstrumenten zoals piano en gitaar bij zitten ontstaat volgens hem een spannende dynamiek. Mingus-achtig is een term die meermaals valt tussen het eten van de bruine boterhammen met kaas door.
 
Bij het compositiedeel dat ’s middags wordt doorgenomen lijkt het allemaal veel soepeler te gaan. Voor mij klinkt dit heel goed, maar naast mij zie ik Yvan Dubreuil, dramaturg van OFFprojects enigszins bedenkelijk kijken. Voor hem, Amos en de dansers begint het werk aan de choreografie en enscenering nu pas echt. Hij ziet wel beelden voor zich bij het horen van de muziek, maar dans is veel socialer dan muziek begrijp ik uit zijn betoog in Engels met een charmante Franse tongval. Zijn stelling: Een muziekstuk kun je grotendeels in je eentje schrijven, maar een choreografie kan alleen ontstaan in een interactie tussen de dansers in dezelfde ruimte. Er is dus nog veel werk aan de winkel.
 
Gelukkig voor de makers zijn er nog diverse sessies gepland. De laatste audities met dansers en musici vinden plaats in april, kort voor de première van Storm op 7 mei. De deadline voor dit nummer van Heaven ligt daarvoor, dus zie ik het eindresultaat pas in het theater. Als een meer dan aandachtige toeschouwer in het publiek.

Wereldpremière Storm: OFFprojects x Jazz Orchestra of tThe Concertgebouw x Shabaka Hutchings op 7 mei in Amare, Den Haag.

Dit artikel komt uit Heaven magazine #3 2026 (mei/juni). Daarin is ook een interview te lezen met Shabaka Hutchings. Het magazine is te koop via onze webshop en in diverse boekhandels.