Rhiannon Giddens overrompelt

Als ze het podium oploopt heet ze ons vriendelijk welkom en begint eerst haar banjo te stemmen. Haar optreden is mooi opgebouwd en uiteindelijk overrompelt ze haar publiek. Het concert is veel meer dan een verzameling prachtige liedjes: het is een muzikale reis door de geschiedenis, langs Afrika, Amerika, Ierland en het Caribisch gebied. Giddens zingt, speelt ook fiddle en vertelt verhalen die lang vergeten of bewust naar de achtergrond gedrongen zijn.

Tekst en foto Jos Schuring

Ze was operazangeres, werd banjospeler, violist, songwriter en componist. Ze speelt vooral bluegrass maar waaiert gretig uit naar folk, country, blues, jazz en gospel. Het concert in Groningen is het eerste van haar Europese tournee en de ontvangst van het publiek is geweldig. ‘You are amazing’, zegt ze aan het eind. Je voelt dat ze het meent. We hebben dan al vaak meegeklapt en -gezongen in een sfeer die herinneringen oproept aan Pete Seeger.

Giddens onderzoekt Afro-Amerikaanse invloeden in de ontwikkeling van rootsmuziek en refereert meermalen aan Joe Thompson een van de allerlaatste traditionele muzikanten uit de generatie van de Afro-Amerikaanse 'string bands' uit North Carolina. Die traditie gaat terug tot de zeventiende eeuw en is door kolonisatie en witte dominantie uit het collectieve geheugen verdwenen. Deze zwarte muzikanten waren volgens Giddens eigenlijk de jukebox voordat er een jukebox bestond: muziek was overal aanwezig, werd doorgegeven en leefde in de gemeenschap.

Opvallend is de veelzijdigheid van haar stem. Soms klinkt haar stem bijna klassiek, dan weer rauw en direct. In een drieluik neemt ze het publiek mee van North Carolina via Ierland met een lied gezongen in Gaelic naar Congo. Haar gitarist komt daar vandaan en zingt later ook een eigen nummer dat een protest is tegen de al tientallen jaren woedende burgeroorlog in Congo die nooit ophoudt. Maar ook verhaalt ze even later over een lied dat ze leerde van een Egyptische muzikant en in het Arabisch ten gehore brengt

Giddens vertelt over de muziekgeschiedenis die haar zo lief is, maar die door slavernijverleden ook zo pijnlijk is en voegt in een bijzinnetje toe dat dit ons natuurlijk bekend voorkomt. De kracht van Giddens is de combinatie van haar enorme muzikaliteit en haar innemende presentatie. Ze bespeelt fanatiek haar banjo alsof het rock-’n-roll is en doet dat met duizelingwekkende snelheid. Haar verhalen tussendoor zijn zeer informatief en nooit te lang. Ze geeft haar medespelers alle ruimte en je voelt het enorme spelplezier van deze uitmuntende musici.

Het enthousiasme van het publiek dat met de handen boven het hoofd applaudisseert verrast de musici.  Ze staan ruggelings naar het publiek om een selfie te nemen en bedanken ons nog eens uitvoerig. Wat een overgave. Wat een kwaliteit. Wat een feestje. 

Rhiannon Giddens live: 23 september in de Roma, Antwerpen; 24 september in TivoliVredenburg, Utrecht.
.