Sparks Song by Song (en dat zijn er heel wat dus komt er nog een boek)

Je kunt het gerust een levenswerk noemen, het indrukwekkende boek Sparks Song by Song van Ruud Swart dat onlangs van de persen rolde. En hij is nog maar op de helft, want deze uitgave beslaat de songs die tussen 1971 en 1988 zijn uitgebracht.

Tekst Bram van Schaik
 
Het heeft ongeveer een halve eeuw geduurd, maar Sparks - de broers Ron (1945, piano) en Russell (1948, zang) Mael - is nu toch echt gearriveerd. De veelgeprezen en verhelderende documentaire The Sparks Brothers van Edgar Wright uit 2021 en de met een César bekroonde filmmusical Annette van Leos Carax (verhaal en muziek van de gebroeders Mael) uit hetzelfde jaar hebben daar zeker aan bijgedragen.

Toch blijft de band een buitenbeentje in de muziekwereld. Dat was al het geval bij het door Todd Rundgren geproduceerde debuutalbum Halfnelson in 1971, en geldt nog altijd bij album 28, het vorig jaar verschenen MAD!. Sparks is gewoon lastig te plaatsen of uit te leggen. Dat werpt enerzijds voor nogal wat mensen een drempel op die maar moeilijk is te slechten, terwijl anderen juist dáárom met de band weglopen, ongeacht wat de broers nu weer bedenken.

Ruud Swart hoort overduidelijk bij de laatste categorie. Als dertienjarige zag hij de band op tv in actie bij Toppop met de hit This Town Ain’t  Big Enough For Both Of Us en vanaf dat moment was hij verslingerd. Aan de band Sparks wel te verstaan, zoals is te lezen op de website www.fanmael.nl die hij al eind jaren negentig is gestart, die een tijdje uit de lucht was toen Sparks een eigen website kreeg, maar inmiddels weer terug is en vol staat met een duizelingwekkende hoeveelheid informatie. Het is dan ook de grootste Sparks database ter wereld. Over zijn interesse als fan is hij duidelijk:
“Ik ben simpelweg vol bewondering voor hun compromisloze manier van muziek maken, de zeldzame en prachtige combinatie van twee buitengewoon getalenteerde mensen die uit dezelfde ouders geboren zijn. Daarnaast hebben hun gevoel voor humor, hun onberispelijke gevoel voor imago en presentatie, en de onnavolgbare lyrische pareltjes ervoor gezorgd dat ik meer van deze artiesten geniet en ze bewonder dan alle andere honderden muzikanten die ik de afgelopen vijftig jaar heb verzameld.”

Swart heeft en weet veel en deelt graag informatie met geïnteresseerden, of je diehard Sparksadept bent of nieuwkomer. Enkele jaren geleden werd hij door een uitgever gevraagd al die kennis te boek te stellen. Aanvankelijk dacht hij het om een biografie ging, maar Fonthill Media heeft de serie Song by Song, waarin eerder boeken verschenen over AC/DC, Pearl Jam, BTS, Britney Spears en meer. Daarnaast heeft dezelfde uitgever, opvallend, ook reeksen gewijd aan gevechtsvliegtuigen, pantservoertuigen en meer militaire thema’s. Voor Ruud Swart geen belemmering. Wel bepleitte hij met succes een tweedelig overzicht; de periode 1989-2025 is in bewerking, met ook aandacht voor de nummers die niet op een album staan, en de nummers die nooit zijn uitgebracht. In totaal gaat het om zo’n 400 nummers.

Het boek is Engelstalig en dat is logisch, want de Sparksfans waarmee hij een lijntje heeft bevinden zich op alle continenten. Waar precies, dat leert de kaart op Google Maps die je vindt op zijn website en die hij steeds bijwerkt. Het boek is voor die fans een must have. Het is fascinerend het verhaal achter elk nummer te lezen, vaak voorzien van, soms gortdroog, commentaar door Ron en Russell zelf. Bij het nummer Roger van het album Halfnelson zegt Ron: ‘I don’t understand this song, ask Russell.’ Waarop Russell reageert: ‘My first major composition of any stature.’

Naast de songsgewijze uitleg kan ook de niet-fan er beslist voordeel mee doen. Want eigenlijk is het ook biografisch. Elk album krijgt een royale inleiding. Je leest dus meteen ook over hun jeugd, hun sport, hobby’s, studies en hoe ze in de muziek zijn gerold. En later over de muzikanten met wie ze werkten, de producers, de keuzes, de zakelijke beslommeringen, de tournees, kortom het hele plaatje komt voorbij.

In zijn voorwoord stelt Ruud Swart: It may have taken a while, but their sold-out performances at legendary venues such as the Royal Albert Hall and the Hollywood Bowl indicate that they are finally being recognised as the geniuses Ron and Russell Mael are—something earlier Sparks fans have always known.
 
Gelijk heeft ie!