The Klittens: zwaarmoedig voorwaarts

Na twee ep’s, een paar cassettes en jaren reikhalzend uitkijken is op 25 september eindelijk de eerste langspeler van The Klittens uitgekomen: Have A Heart. In eigen beheer, zonder label, alleen samenwerkend met mensen met wie ze graag samen willen werken, en met een kritische blik op de wereld in het algemeen en de muziekwereld in het bijzonder.

Tekst Arie van Vliet Foto Jade Sastropawiro

Sinds de oprichting van de band in 2018 heeft The Klittens naam gemaakt in de Nederlandse en Britse indiescene. De band bestaat uit Yaël Dekker (zang), Winnie Conradi (gitaar), Katja Kahana (gitaar), Laurie Zantinge (drums) en Marrit Meinema (bas). De komende maanden zal er veel gespeeld worden in onder andere het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Ook in Nederland staan optredens op het programma, waaronder de vierde editie van Klitfest, een zelf georganiseerd festival, dat deze keer in Paradiso plaats zal vinden. 

The Klittens lijken de touwtjes volledig zelf in handen te hebben, maar veel van de teksten op Have A Heart gaan over gevoelens van machteloosheid. Hoe werkt dat precies?

Machteloosheid

Laurie Zantinge: “Dat gevoel van machteloosheid is voor mij het duidelijkst rondom Palestina. Iedereen met een smartphone heeft de afgelopen jaren op diens telefoonscherm de beelden gezien van een volk dat wordt uitgemoord. En toch gebeurt er niets, toch ondernemen overheden geen actie. Sterker nog: de Nederlandse regering blijft ‘Israël’ steunen. Daar ben ik heel erg van geschrokken. Toen de sit-ins voor Palestina begonnen, eind 2023, dacht ik nog dat we iets konden veranderen. Maar inmiddels heb ik gemerkt dat het weinig zin heeft om in actie te komen.”

Yaël Dekker: “Ik voelde me eigenlijk al compleet hopeloos over de overheid voordat de Palestijnse zaak zo onder de aandacht kwam. En toch heb ik ook al die beelden bekeken, ben ik ook naar de sit-ins gegaan. Ik wist dat we weinig konden doen, maar wat we wel kunnen doen is getuige zijn. Ik heb nooit gedacht dat het zou stoppen, maar ik moest getuige zijn. Maar wel vanuit dat gevoel van machteloosheid.”

Winnie Conradi: “Ik voel me vooral machteloos als ik erover nadenk dat wat we nu op onze telefoons zien het gevolg is van eeuwenlang bewust beleid. Maar hoe meer ik erover lees, hoe meer dat machteloze gevoel verdwijnt. Want door ons te informeren kunnen we begrijpen waarom dingen zijn zoals ze zijn en vanuit daar kunnen we proberen dingen te veranderen.”

Zantinge: “Wat positief!”

Conradi: “Het is positiever dan het klinkt. Ik ben vooral bang om te vervallen in dat machteloze gevoel. Ik wil niet verslappen, wil niet ook de hoop in kleine dingen verliezen. ”

Dekker: “Een bang iemand is al verslagen. Daarom probeer ik mijn cynisme vaak ook te verbergen. Ik ben een stuk cynischer dan ik doorgaans laat merken, maar niemand is erbij gebaat als ik alles hardop uitspreek. Tegelijkertijd zal ik mijn hele leven lang mijn uiterste best doen om de wereld zo aanvaardbaar mogelijk te maken voor iedereen. Ik voel op dit moment alleen geen houvast.”

Conradi: “Ik denk dat ik soms wel cynisch overkom. Ik ben bang dat ik soms negatief ben over dingen waar mensen heel enthousiast over zijn.”

Zantinge: “Dat vind ik dus juist niet cynisch, eerder kritisch en betrokken. Je haalt je schouders juist niet op.”

Katja Kahana: “Dat vind ik ook. Ik kan ook behoorlijk somber zijn over dingen die in de wereld gebeuren, maar ik merk dat ik toch niet snel uitkom bij een gedachte als ‘het heeft toch allemaal geen zin’. Je weet ook niet altijd wat een bepaalde verandering in gang kan zetten. Vaak blijkt pas achteraf dat iets onderdeel is geweest van verandering. Dus ik weet natuurlijk dat ik in mijn eentje geen grote problemen op kan lossen, maar ik probeer wel te handelen naar wat ik belangrijk vind.”

Band

Zantinge: “Ik ben zelf wel snel geneigd om te denken: ‘laat maar zitten, ik kan toch niets veranderen’. Maar door de band word ik uit dat gevoel getrokken, door de band voel ik kleine verzetjes, heb ik het idee dat ik soms wel iets kan doen.”

Conradi: “En toch zou ik willen dat we ook als band meer kunnen doen. We spreken ons wel uit over veel dingen, maar onze woorden eindigen toch in een echokamer. Niemand verandert diens mening door wat wij zeggen.”

Dekker: “Ik zou wel willen dat we als muzikanten onderling meer zouden praten over wat we kunnen doen. Mensen zijn arm. Mensen zijn bang. Er zijn mensen die niet kunnen eten, die niet kunnen lezen. Jeugdzorg is in dit land schrikbarend slecht, psychiatrische zorg is in dit land schrikbarend slecht. Mensen krijgen niet de hulp die ze nodig hebben. Kunnen we als muzikanten de urgentie van deze kwesties meer onder de aandacht brengen? Als dat niet kan, dan boeit al dat muzikaal activisme me eigenlijk niet.”

Conradi: “Uiteindelijk zie ik muziek misschien ook meer als een archief van de tijdgeest dan als middel om echt iets te veranderen. Als je laat zien waar je als band voor staat, leg je iets vast voor later over de staat van de wereld van nu. En dat vind ik ook belangrijk.”

Dekker: “Als band ben je op die manier eigenlijk ook een getuige.”

Kahana: “Voor mij zit de waarde van je uitspreken als band ook in verbinding en herkenning. Machteloosheid kan iets eenzaams hebben, door iets gezamenlijk uit te spreken haal je het uit die afzondering.”

Dekker: “Daarnaast voel ik me in de band ook daadwerkelijk minder machteloos dan als individu. Ik denk dat we als band altijd heel vanzelfsprekend controle hebben genomen over wat we doen.”

Community

Zantinge: “Ik vind het heel leuk dat alles wat we nu aan het doen zijn op eigen kracht is. Dat we het album niet bij een label uitbrengen, dat we alles zelf doen. Dat is wel iets om trots op te zijn.”

Conradi: “En dat we met Klitfest ons eigen festival hebben, waar we acts neer kunnen zetten die we zelf graag zouden zien. En waarmee we het begrip ‘poppodium’ kunnen bevragen. Livemuziek heeft vandaag de dag vaak een soort museumstatus. Alles is strak omlijst, er zijn duidelijke regels voor wat wel en niet kan en mag. Dat proberen we met Klitfest te doorbreken.”

Zantinge: “Daarnaast is het ook een viering van community. We nodigen bands niet uit omdat we meer kaartjes willen verkopen, we nodigen bands uit omdat we ze leuk vinden. Op die manier leer je elkaar snel kennen en kun je bouwen aan een gezamenlijke wereld.”

Conradi: “Tegelijkertijd willen we met Klitfest ruimte bieden voor maatschappelijke thema’s. En dan niet voor de bühne, we willen dat mensen naar huis gaan met een boodschap.”

Kahana: “Ook al is ons bereik relatief klein, ik denk wel dat we als band op deze manier iets doen met het podium dat we hebben. Volgens mij zitten er tussen machteloos zijn en macht hebben allerlei gradaties in hoeveel ruimte je hebt om te handelen. Een band kan ook een plek zijn waarin je die ruimte samen steeds een beetje groter maakt.”

Dat is duidelijk. The Klittens zitten niet bij de pakken neer. En dat heeft een album opgeleverd waarop zowel muzikaal als tekstueel veel te ontdekken valt. 

The Klittens live: 17 december op Klitfest in Paradiso, Amsterdam; 27 december in Rotown, Rotterdam.