Links van de wijzer, midden in de muziek

Left of the Dial verandert Rotterdam vier dagen lang in een muzikale ontdekkingsreis. Van kerk tot kroeg, van platenzaak tot dansvloer. Een festival waar de liefde voor nieuwe muziek de dienst uitmaakt.

Alternative, indie, cult, slacker-trad, postpunk. Wie nog weet wat al die begrippen precies betekenen, mag het zeggen. Zelf gebruik ik ze met het gemak van iemand die de weg kent, terwijl ik geregeld geen idee heb waar ik me bevind. De muzikanten blijken al evenmin altijd raad te weten met de etiketten die hun muziek krijgt opgeplakt. Toch verlangen we naar houvast. Gelukkig bestaat Left of the Dial. Wie daar op het affiche staat, is alternatief. Dat schept orde.

De naam verwijst naar een nummer van de alternative rockband The Replacements en naar de Amerikaanse radiostations die zich ooit links op de afstemschaal bevonden. Daar klonk de muziek die elders nauwelijks aan bod kwam. Inmiddels is dat verhaal even vaak verteld als het woord indie uitgesproken, maar de gedachte erachter blijft aantrekkelijk. Al schuilt er een aardige tegenstrijdigheid in. Welke band wil uiteindelijk geen publiek bereiken? Welke muzikant droomt van eeuwige onbekendheid?

Left of the Dial past Rotterdam als gegoten. Hier worden de handen uit de mouwen gestoken. Spelen, meters maken, mensen overtuigen. Van kerk naar kroeg, van jazzclub naar danszaal, van platenzaak naar een voormalig tramhuis. De stad wordt één groot podium. Zelfs de oude geloofsgrenzen vervagen. In de protestantse Arminiuskerk en de oud-katholieke Paradijskerk klinkt eenzelfde blijde boodschap. De muziek verenigt wat de kerkgeschiedenis ooit verdeelde. En krijgt de kerkbanken weer vol ook.

Met zo'n 160 acts in vier dagen is kiezen een vorm van zelfkastijding. Gelukkig biedt een uitstekende app uitkomst. In twee volle dagen zie ik meer optredens dan doorgaans in twee maanden. Al Cologne, Alice Costelloe, AtticOmatic, Bloodworm, Library Card, Perfect Binding, The Healing Power of Horses. Namen die voorlopig vooral bij ingewijden een belletje doen rinkelen. En dat is precies de bedoeling. Hier kom je om te ontdekken, om je te laten verrassen.

Milkweed noemt zijn muziek slacker-trad. Experimentele folk, opgebouwd uit oude verhalen, rafelige klanken en een eigentijdse hang naar ontregeling. Spanish Horses bewijst in Arminius dat avontuur en melodie uitstekende bedgenoten zijn. Catchy, groovy, met precies voldoende vervreemding om de luisteraar bij de les te houden. In Rotown brengt The Guest List de bravoure van Manchester mee.

Bijzonder is de mogelijkheid artiesten meermaals te zien. MF Tomlinson treffen we liefst drie keer. Ingetogen in het markante Tramhuis, breed uitwaaierend in de Paradijskerk en bijna huiselijk in platenzaak Plato. Drie verschillende ervaringen, drie gezichten van dezelfde muziek. Ook Spanish Horses zien we tweemaal. Zo krijgt muziek de gelegenheid zich verder te ontvouwen.

Opvallend is de samenstelling van de bands. Het traditionele jongensclubje met gitaren heeft plaatsgemaakt voor een veelkleuriger gezelschap. Op het podium lijkt de toekomst al begonnen. In de zalen overheerst nog geregeld het vertrouwde beeld van de oudere, witte, mannelijke muziekliefhebber. Een generatie die kennelijk blijft zoeken naar nieuwe geluiden. Dat verdient op zichzelf waardering.

En dan de sfeer. Muzikanten lopen tussen het publiek, bezoeken elkaars optredens, raken met bezoekers aan de praat. Iedereen lijkt even enthousiast. Een artiest noemt het een 'love festival'. De liefde voor muziek gaat hier vooraf aan het zakelijke verkeer dat haar doorgaans omringt. Van de musici hoor ik uitsluitend lof over de organisatie. Hier bestaat nauwelijks afstand tussen degenen die spelen en degenen die luisteren.

Natuurlijk zijn er volle zalen, wachtrijen en bezoekers die hun gesprekken belangrijker vinden dan de muziek. Het eeuwige geklets tijdens optredens blijft een merkwaardige uiting van muziekliefde. Zelfs de exclusiviteit heeft een Rotterdamse oplossing gekregen. Voor ieder optreden zijn vier gratis prioritypassen beschikbaar, af te halen bij de festivalbalie op het Eendrachtsplein. Wie vroeg komt, krijgt voorrang. Een sympathiek alternatief voor de gebruikelijke badge-hiërarchie.

De grootste verdienste van Left of the Dial is uiteindelijk dat het de popmuziek terugbrengt tot haar meest aanstekelijke eigenschap: de belofte van iets nieuws. Het plezier van muzikanten die willen spelen en bezoekers die willen luisteren. Een festival dat zijn eigen succes vooral afmeet aan wat er op het podium gebeurt.

Na twee dagen Rotterdam kan ik er weer tegen. Volgend jaar staat alvast in mijn agenda. Weer een bestemming erbij; ergens links van de wijzer in het hart van Rotterdam.