Adrian Sherwood eert meesterwerk van Nightmares on Wax

Toen ik vorig jaar Adrian Sherwood voor Heaven interviewde, vertelde de tegendraadse Britse geluidskunstenaar/producer even enthousiast over zijn eigen plaat The Collapse Of Everything als over de albums van anderen die hij zo nu en dan ‘herinterpreteert’. Zo vertimmerde hij met Spoon in 2022 hun album Lucifer On The Sofa rigoureus tot Lucifer On The Moon, en werd Reset van Panda Bear en Sonic Boom het jaar daarop ‘reimagined’ tot Reset In Dub. Net als de naamgevers van die platen, vermijd ik hier bewust het woord ‘remix’, want daarmee zouden we alle betrokkenen tekortdoen. Dat geldt beslist ook voor het begin april verschenen In A Space Outta Dub, de geestverruimende metamorfose van het precies twintig jaar geleden door Nightmares on Wax gemaakte album In A Space Outta Sound.

Tekst Eddie Aarts
 
Sinds de oprichting in 1988 is DJ/producer George Herbert Evelyn de drijvende kracht achter Nightmares on Wax, dat tot de succesvolste acts hoort die triphop voortbracht. Die paraplu bood in de loop van de jaren negentig onderdak aan een hoeveelheid breed uitwaaierende muziek waarin trage beats, samples en invloeden uit jazz, reggae, soul en psychedelische sferen de toon zetten. Smokers Delight, het tweede album van de groep, is een klassieker in het genre en het succes van die plaat komt deels op het conto van Robin Taylor-Firth. Hij was een paar platen lang Evelyns kompaan en vooral zijn spel op de Fender Rhodes bepaalde de sfeer. Zeker ook op het in 2006 verschenen In A Space Outta Sound. Triphop was inmiddels geëvolueerd en Evelyn bewoog zich richting het beduidend elektronischer oeuvre waarmee hij actueel zou blijven, maar dit album vormt een wonderlijk scharnierpunt dat al duidelijk spaarzamer van opzet is dan z’n voorgangers, maar minstens zo geliefd.
 
In de periode dat triphop hoogtij vierde runde Adrian Sherwood al meer dan tien jaar zijn On-U Sound-label, waar hij een veelheid aan stijlen aaneensmeedde, met musici uit alle windstreken, tot een onvoorspelbare maar steevast intrigerende mengelmoes die feilloos aansloot bij die trend. De invloed van Jamaicaanse muziek op Sherwoods oeuvre was en is weliswaar dominanter, maar ook in tal van Nightmares-producties klinke de stijlen van dat eiland onmiskenbaar door. De heren kennen elkaar al jaren en je kunt je voorstellen dat Evelyn zijn mastertapes met een gerust hart - maar ook razend benieuwd naar diens reconstructie - meegaf aan de geestverwante Sherwood.
 
Of die de vrije hand bedingt, weet ik niet, maar hij krijgt die bij dit soort klussen klaarblijkelijk. Zijn aanpak gaat in ieder geval veel verder dan wat de Jamaicaanse ‘uitvinders’ van het genre deden. Die ontrafelden het basismateriaal tot op de draad en weefden daaruit via de mengtafel en ermee verbonden effectapparatuur iets nieuws. Dat leverde uiteindelijk veel middelmatigs op, maar ook school makende dubs die door het verleggen van melodieuze en ritmische nuances de hele atmosfeer van het origineel kantelden.
 
Op het onder meer op dit pionierswerk gefundeerde fenomeen ‘remix’ hadden ook technische ontwikkelingen als sampling natuurlijk flinke invloed en het toevoegen van volkomen nieuwe elementen is inmiddels ook een ingeburgerde tactiek. Sherwood doet dat ook, maar betrekt daar meestal ook musici ‘van vlees en bloed’ bij uit het al veertig jaar uitdijende netwerk van zijn label.

Het prominentst is dat hier Doug Wimbish (o.a. Living Colour) die alle tracks voorzag van stevige baslijnen. Onder zijn alias Prisoner sleutelde Sherwood zelf vooral aan ritmische partijen en naast constanten als Cyrus Richard (toetsen) en On-U veteraan ‘Crucial’ Tony Phillips (gitaar) verdient trompettist Dave Fullwood nadrukkelijk een eervolle vermelding. In Looking At You zet hij letterlijk de toon, maar dat is tegelijk ook prachtig in de geest van het origineel Me!. En dat geldt voor het gros van de acht nummers. Ze verschillen hemelsbreed van hun oorspronkelijke vorm, maar de essentiële bestanddelen, die George Evelyn destijds met zoveel zorg selecteerde en tot smaakmakers van zijn composities maakte, zijn bewaard gebleven. Maar lang niet altijd meer als spil van het geheel. Zo was het (ruim 144 miljoen keer gestreamde) You Wish volledig gebaserd op een sample uit Stax-kraker Private Number en Taylor-Firths karakteristieke Fender Rhodes, maar zweven die elementen slecht af en toe het beduidend avontuurlijkere You Bliss binnen. 
 
Opgeteld lijkt In A Space Outta Dub me de best denkbare manier om het origineel van Nightmares on Wax in het zonnetje te zetten. Want Sherwoods op zichzelf ook fantastische werkstuk laat ons met andere oren luisteren naar een plaat die in zijn oorspronkelijke vorm ook nog altijd meesterlijk blijkt te zijn.